Wat is beeldcultuur?
Ontstaan uit beleidsvoering van de nederlandse overheid is dit woord en de betekenis ervan een typisch nedelands woord wat zich slecht laat vertalen. Daarintegen is de betekenis die het woord draagt en de implicatie die het woord heeft, globaal bekeken zeer relevant In zijn algemeenheid kan je zeggen dat beeldcultuur een cultuur is binnen de samenleving waarin men doormiddel van beelden bepaalde ideeën en/of bedoelingen wil overbrengen op de rest van de maatschappij.
Vroeger bestond beeldcultuur ook al. Stalin en Hitler indoctrineerde hele stadions en volkeren doormiddel van schijnwerpers, logo’s, mascherende troepen, en propaganda. De bedoeling was de mensen te laten geloven in de macht van hun leider.
Grote portretten en beelden van de leiders maakten ze tot goden, en zaaide angst onder de bevolking. Het brengen van een beeld in de hoofden van mensen bleek toen al een krachtig machtsmiddel. Gelukkig hebben we tegenwoordig meer vrijheden om te kiezen waarin we geloven.
Dankzij de globalisatie is eigenlijk alles voor ons verkrijgbaar en kan iedereen zijn ideeën kenbaar maken doormiddel van beeld. Dit heeft met name zijn weerslag in de beeldcultuur die verzadigd is met ideologieën en boodschappen.
Kenmerken van de hedendaagse beeldcultuur
Veel van de beelden worden mogelijk gemaakt door digitale technologie zoals internet, lcd, plasma, telefoons, camera’s en andere ‘handheld’ apparaten. Ontwikkeling van de technologie voor het maken van software en hardware gaat rasend snel.
Er is steeds meer op meerdere plekken beschikbaar op deze manier raken wij steeds meer verbonden met het ‘bewegende’ beeld. In korte tijd is het van iets specials naar iets van allerdaags gegroeid, en voelen we ons vertrouwd met de verschillende uitingsvormen die de beeldcultuur heeft.
Wat zijn de positieve invloeden van de hedendaagse beeldcultuur?
Mensen worden beter in 'multitasking' en het bedienen van meerdere apparaten/programma’s tegelijk. Jongeren die in deze beeldcultuur opgroeien zijn beter getraind om met het beeld om te gaan maar hun blik is vaak eenzijdig.
Hun beeldendevorming stelt hun in staat heel snel een beeld te verwerken en hebben aan een half verhaal genoeg.
De kunst kan profiteren van de vele beelden die gegenereert worden.
Kunstenaars kunnen doormiddel van hun creativiteit hun beeldende kwaliteit tegenover het pulp van allerdaag zetten.
De ontwikkelingen van de virtuele wereld, waar internet ook bij hoort zijn erg spannend en er is veel mogelijk. ‘Cyberspace’ zoals het in die wereld wordt genoemd, kan gezien worden als een verlenging van onze zintuigen. Via je ogen betreed je een andere wereld waarin de acties die je doet weldegelijk invloed hebben op de echte wereld.
Wat zijn de negatieve invloeden van de hedendaagse beeldcultuur?
Het is vaak afgestemd op de mainstraim (het grote publiek), hierdoor ontbreekt het aan diversiteit. De beeldcultuur suggereert een soort vrijheid, die er eigenlijk niet is.
Grenzen vervagen, bedoelingen worden misplaatst.
Belangrijke informatie toont zich hetzelfde als misleidende informatie.
Er worden behoeftens gecreëerd bij de gebruikers, die zij helemaal niet hebben.
Het wordt moeilijker om zelf een beeld te creeren om in te geloven.
Wat is waardevol en wat is troep?
Welk doel dient onze huidige beeldcultuur?
Achter veel beelden schuilen produkten en/of ideologieën, die op deze manier door de producent van de beelden aan de man gebracht worden. Het creëren van behoeftens word als erg belangrijk gevonden. En aangezien het beeld opzichzelf maar een illusie is, gaat het om het beeld wat in ons hoofd overblijft, dit beeld onthouden we.
Het is dus van belang voor beeldmakers dat ze hun doel duidelijk weten over te brengen.
Naast de commerciële tak van de beeldcultuur is er ook een niet of minder commerciële kant. Instellingen die informatieve en educatieve beelden produceren, instellingen die met kunst en cultuur bezig zijn en kunstenaars.
Deze groepen moeten zorgen voor een duidlijk doel wil het desbetreffende beeld wat zij produceren enig effect hebben. Het verschil zit ‘m in de manier waarop het beeld word gebracht. Commerciële bedrijven zijn eerder geneigt bij de kijker ‘bekende’ beelden te gebruiken die makelijker herkend zullen worden en waar de kijker al enig affiniteit mee heeft. Ook zullen eerder teksten gebruiken in combinatie met beeld om dingen duidelijk te maken. Ook zullen bedrijven eerder beeld gebruiken als ‘nieuwe ervaring’ met veel bewegend beeld in combinatie met b.v. geluid om het gevoel wat bij het produkt hoort te versterken. In de meeste gevallen is het maar afwachten hoe het publiek reageert en of het beeld aanslaat.
Vaak word er geprobeert een hype te creëren of men probeert mee te gaan in een bepaalde trend, waardoor mensen eerder geneigt zijn het beeld te onthouden.
Het draait allemaal om aandacht, en het opzoeken van de juiste ‘beeldcombinaties’ waar we gevoelig voor zijn, en we het dus eerder op zullen nemen.
Een groep die het beeld als doel opzich neemt zijn de kunstenaars.
Alhoewel zij net als de andere beeldproducenten een bepaalde ideologie of boodschap hebben die zij over willen dragen, ligt het doel over het algemeen wat hoger dan alleen het verkopen van een product. Ethiek en esthetiek zijn veel terugkerende thema’s in de kunst.
Kunst moet het oog strelen of een maatschappelijk belang of politiek doel hebben.
Over de jaren heen hebben beeldproducenten elkaar geïnfecteerd, elkaars ideeen gekopieërd en is de boodschap, het doel en het belang op de achtergrond geraakt.
Er is alleen nog beeld. Omdat het kan!
Beeldeducatie
Het begrijpen van taal en het lezen van woorden is een belangrijk middel om te functioneren in de samenleving. Op school wordt vroeg begonnen met lezen en het leren van een taal. In eerste instantie zijn wij ‘talige’ mensen die gebruik maken van woorden om ons duidelijk te maken. Op school krijgen we dan ook al vroeg les in begrijpend lezen. We zijn ons er van bewust dat onze mondigheid grote invloed heeft op onze omgeving. Het woord krijgt echter steeds meer concurrentie van het beeld.
Steeds vaker krijgen we te maken met beelden waar geen begeleidende tekst of uitleg bij zit. Het zou dus verstandig zijn om naast begrijpend lezen ook iets aan begrijpend kijken te doen.
Beeld is echter een ingewikkeld fenomeen, samenstelling ervan gebeurt voornamelijk in je hoofd en er zijn vaak meerdere zintuigelijke ervaringen betrokken bij de ervaring van één beeld. In de wetenschap zijn veel er studies geweest over onze waarnemings zintuigen. Uit deze studies is naar voren gekomen dat het beeld wat we zien uit verschillende onderdelen bestaat die op verschillende plekken in onze hersenen opgeslagen liggen als ‘sporen’. Zo heeft elk kenmerk van een beeld zijn eigen plek. Bij waarneming van een beeld komen alle deeltjes tegelijk naar boven en herkennen we het beeld en alle informatie die we daarover weten. - 01-06-09
Wordt vervolgt |
